2015 جىلعى 19 ناۋرىز, استانا قالاسى
«تاماق ونىمدەرىنىڭ كوتەرمە جانە بولشەك ساۋدا وبەكتىلەرىنە قويىلاتىن
سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار» سانيتاريالىق قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى
«حالىق دەنساۋلىعى جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى تۋرالى» 2009 جىلعى 18 قىركۇيەكتەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسى كودەكسىنىڭ 144-بابىنىڭ 6-تارماعىنا سايكەس بۇيىرامىن:
1. قوسا بەرىلىپ وتىرعان «تاماق ونىمدەرىنىڭ كوتەرمە جانە بولشەك ساۋدا وبەكتىلەرىنە قويىلاتىن سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار» سانيتاريالىق قاعيدالارى بەكىتىلسىن.
2. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ كوميتەتى زاڭنامادا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن:
1) وسى بۇيرىقتىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلۋىن;
2) وسى بۇيرىق مەملەكەتتىك تىركەلگەننەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن ىشىندە ونىڭ مەرزىمدى ءباسپاسوز باسىلىمدارىندا جانە «ادىلەت» اقپاراتتىق-قۇقىقتىق جۇيەسىندە رەسمي جاريالاۋعا جىبەرىلۋىن;
3) وسى بۇيرىقتىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ رەسمي ينتەرنەت-رەسۋرسىندا ورنالاستىرىلۋىن قامتاماسىز ەتسىن.
3. وسى بۇيرىقتىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ جەتەكشىلىك ەتەتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق ەكونوميكا ۆيتسە-مينيسترىنە جۇكتەلسىن.
4. وسى بۇيرىق العاشقى رەسمي جاريالانعان كۇنىنەن باستاپ كۇنتىزبەلىك ون كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى ە.دوساەۆ
«كەلىسىلگەن»
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ
جانە الەۋمەتتىك دامۋ ءمينيسترى
______________ت.دۇيسەنوۆا
2015 جىلعى 6 ءساۋىر
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترىنىڭ
2015 جىلعى 19 ناۋرىزداعى №230 بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن
«تاماق ونىمدەرىنىڭ كوتەرمە جانە بولشەك ساۋدا وبەكتىلەرىنە
قويىلاتىن سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار» سانيتاريالىق قاعيدالارى
1. جالپى ەرەجەلەر
1. وسى «تاماق ونىمدەرىنىڭ كوتەرمە جانە بولشەك ساۋدا وبەكتىلەرىنە قويىلاتىن سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار» سانيتاريالىق قاعيدالارى (بۇدان ءارى – سانيتاريالىق قاعيدالار) «حالىق دەنساۋلىعى جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى تۋرالى» 2009 جىلعى 18 قىركۇيەكتەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسى كودەكسىن, «تاماق ونىمدەرىنىڭ قاۋىپسىزدىگى تۋرالى» 2007 جىلعى 21 شىلدەدەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭىن ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا ازىرلەنگەن جانە تاماق ءونىمىن كوتەرمە جانە بولشەك ساۋدا وبەكتىلەرىنىڭ (بۇدان ءارى – وبەكتىلەر) قىزمەتىنە قويىلاتىن سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتاردى بەلگىلەيدى, ولاردى ساقتاماۋ ادامنىڭ ومىرىنە نەمەسە دەنساۋلىعىنا, سونداي-اق اۋرۋلاردىڭ پايدا بولۋ جانە تارالۋ قاۋپىن توندىرەدى.
2. وسى سانيتاريالىق قاعيدالار قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىمەن ونىڭ اينالىمىنا قاتىستى وزگە دە تالاپتار بەلگىلەنگەن تاماق ونىمدەرىنىڭ اينالىمىنا قولدانىلمايدى.
3. سانيتاريالىق قاعيدالار:
1) وبەكتىلەردىڭ قۇرىلىسىنا جەر ۋچاسكەسىن تاڭداۋعا, جوبالاۋعا, سالۋعا, رەكونسترۋكتسيالاۋعا, قايتا جابدىقتاۋعا, جوندەۋگە جانە پايدالانۋعا بەرۋگە;
2) سۋمەن جابدىقتاۋعا, سۋ بۇرۋعا, وبەكتىلەردى جارىقتاندىرۋ مەن جەلدەتۋگە, ساۋدا جانە باسقا ءۇي-جايلاردىڭ اۋاسىنا, ميكروكليماتىنا;
3) وبەكتىلەردى, جابدىقتاردى كۇتىپ-ۇستاۋعا جانە پايدالانۋعا;
4) تاماق ونىمدەرىن تاسىمالداۋ, ساقتاۋ, ولشەپ-وراۋ جانە وتكىزۋ جاعدايلارىنا;
5) وبەكتىلەردىڭ اۋماعىن كۇتىپ-ۇستاۋعا, تۇتىنۋ قالدىقتارىن جيناۋعا, زالالسىزداندىرۋعا جانە تاسىمالداۋعا;
6) تۇرمىستىق قىزمەت كورسەتۋ جاعدايلارىنا, پەرسونالدى مەديتسينالىق تەكسەرىپ-قاراۋ جانە گيگيەنالىق وقىتۋعا قويىلاتىن سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتاردى قامتيدى.
4. وسى سانيتاريالىق قاعيدالاردا مىناداي انىقتامالار پايدالانىلادى:
1) ازىق-ت ۇلىك بازارى – اۋماقتا شارۋاشىلىق قىزمەت كورسەتۋ, باسقارۋ جانە كۇزەت فۋنكتسيالارى ورتالىقتاندىرىلعان, تۇراقتى نەگىزدە جۇمىس ىستەيتىن, ىرگەلەس اۋماقتان وقشاۋلانعان, ساۋدا قىزمەتىنە ارنالعان جانە ءوز اۋماعىنىڭ شەكاراسى شەگىندە اۆتوكولىك قۇرالدارىنىڭ تۇراعى ءۇشىن الاڭمەن قامتاماسىز ەتىلگەن, ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىن وتكىزۋ بويىنشا وقشاۋلانعان م ۇلىك كەشەنى;
2) ازىق-ت ۇلىك قويماسى – تاماق ونىمدەرىن (ازىق-ت ۇلىك شيكىزاتى, تاماق ونىمدەرى – ەت, ءسۇت, كونديتەر, كوكونىس, جەمىستەر, سۋسىندار جانە باسقالارى) ساقتاۋعا ارنالعان ستاتسيونارلىق قۇرىلىس;
3) اۆتودۇكەن – ساۋدا جابدىعىمەن جاراقتالعان مامانداندىرىلعان اۆتوكولىك قۇرالى;
4) بولشەك ساۋدا – ساتىپ الۋشىلارعا (تۇتىنۋشىلارعا) كاسىپكەرلىك قىزمەتپەن بايلانىستى ەمەس ولاردىڭ جەكە, وتباسىلىق, ۇيدە نەمەسە باسقاشا پايدالانۋى ءۇشىن تاۋارلاردى ساتۋ جونىندەگى كاسىپكەرلىك قىزمەت;
5) بومباج – ميكروورگانيزمدەردىڭ كوبەيۋىنە بايلانىستى نەمەسە تەحنولوگيالىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ سالدارىنان گازداردىڭ پايدا بولۋى ناتيجەسىندە كونسەرۆى بانكىلەرىنىڭ قامپايۋى;
6) دايىنداۋشىنىڭ تەحنيكالىق قۇجاتتارى – ولارعا سايكەس تاماق ونىمدەرىن دايىنداۋ, ساقتاۋ, تاسىمالداۋ جانە وتكىزۋ سايكەستەندىرىلىپ جۇزەگە اسىرىلاتىن دايىنداۋشى بەكىتكەن (ۇيىمداردىڭ ستاندارتتارى, تەحنيكالىق شارتتار, تەحنولوگيالىق رەگلامەنتتەر, تەحنولوگيالىق نۇسقاۋلىقتار, ەرەكشىلىكتەر), قۇرامىندا سايكەستەندىرۋ بەلگىلەرى, , تاماق ونىمدەرىنىڭ ينگرەديەنتتىك قۇرامى, قولدانىلۋ سالاسى, فيزيكالىق-حيميالىق جانە ورگانولەپتيكالىق كورسەتكىشتەرى, سونداي-اق تاماق ونىمدەرىنىڭ قاۋىپسىزدىگى كورسەتكىشتەرى, تاڭبالاۋعا جانە قاپتامالاۋعا قويىلاتىن تالاپتار, جارامدىلىق مەرزىمى مەن ساقتاۋ, تاسىمالداۋ جانە كادەگە جاراتۋ شارتتارى, تەحنولوگيالىق وپەراتسيالاردى جانە ولاردى تاماق ونىمدەرىنىڭ ءتيىستى تۇرلەرىنە قولدانۋ جۇيەلىلىگىن, تاماق ونىمدەرىنىڭ نەمەسە يمپورتتىق تاماق ونىمدەرىنىڭ ونەركاسىپتىك ءوندىرىسى جۇزەگە اسىرىلاتىن وندىرىستىك باقىلاۋ باعدارلاماسىن قامتيتىن ءوندىرىس پروتسەستەرىنىڭ ءتىزىمى مەن تاماق ونىمدەرىنىڭ اتاۋلارىن, سيپاتتاماسى كورسەتىلە وتىرىپ قامتيتىن قۇجاتتار;
7) دۇكەن – ساۋدا, قوسالقى, اكىمشىلىك-تۇرمىستىق ءۇي-جايلارمەن, سونداي-اق تاۋارلاردى قابىلداۋعا, ساقتاۋعا جانە ساتۋعا دايىنداۋعا ارنالعان ءۇي-جايلارمەن قامتاماسىز ەتىلگەن ستاتسيونارلىق كۇردەلى قۇرىلىس نەمەسە ونىڭ ءبىر بولىگى;
8) دۇڭگىرشەك – ارنايى بولىنگەن جەر ۋچاسكەسىنە ورناتىلعان, ساۋدا زالى مەن تاۋارلاردى ساقتاۋعا ارنالعان ءۇي-جايلارى جوق, ساۋدا جابدىعىمەن جاراقتالعان كۇردەلى ەمەس, تاسىمالداناتىن قۇرىلىس;
9) دايىندالعان كۇنى – تاماق ونىمدەرىن ءوندىرۋ (دايىنداۋ) پروتسەسىنىڭ (ساتىسىنىڭ) اياقتالعان كۇنى;
10) دەفروستاتسيا – تاماق رەتىندە تۇتىنۋ نەمەسە ولاردان جاڭا ونىمدەردى شىعارۋ الدىندا تاماق ونىمدەرىن ەرىتۋ ء(جىبىتۋ) پروتسەسى;
11) جىلجىمالى سورە – ارنايى بولىنگەن جەرگە ورنالاستىرىلاتىن, جەڭىل قۇرىلاتىن تاسىمالداناتىن نەمەسە جىلجىمالى ساۋدا ورنى;
12) كوتەرمە ساۋدا – كەيىننەن ساتۋعا نەمەسە جەكە, وتباسىلىق, ءۇي ىشىندە جانە وسىنداي وزگەشە دە پايدالانۋعا بايلانىستى ەمەس وزگە دە ماقساتتارعا ارنالعان تاۋارلاردى وتكىزۋ جونىندەگى كاسىپكەرلىك قىزمەت;
13) مينيماركەت – ساۋدا زالىنىڭ اۋدانى 50 م2 اسپايتىن ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنىڭ اسسورتيمەنتى ساناۋلى نەمەسە شەكتەۋلى دۇكەن;
14) نورماتيۆتىك قۇجاتتار – تاماق ونىمدەرىنىڭ, ولارمەن جاناساتىن ماتەريالدار مەن بۇيىمداردىڭ قاۋىپسىزدىگىنە, ولاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن باقىلاۋعا, ولاردى دايىنداۋ, ساقتاۋ, تاسىمالداۋ, وتكىزۋ جانە پايدالانۋ, ساپاسىز, قاۋىپتى تاماق ازىق-ت ۇلىكتەرىنىڭ, ماتەريالدار مەن بۇيىمداردى كادەگە جاراتۋ نەمەسە جويۋلۋ شارتتارىنا قويىلاتىن تالاپتاردى بەلگىلەيتىن ستاندارتتار, سانيتاريالىق, ۆەتەريناريالىق-سانيتاريالىق جانە فيتوسانيتاريالىق قاعيدالار مەن باسقا دا نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەر;
15) وتكىزۋ – ساتۋ, ايىرباستاۋ, اقىسىز بەرۋ, سونداي-اق كەپىل ۇستاۋشىعا كەپىلگە سالىنعان تاۋارلاردى بەرۋ ماقساتىندا تاۋارلاردى ءتۇسىرۋ, جۇمىستاردى ورىنداۋ جانە قىزمەتتەردى ۇسىنۋ;
16) ونەركاسىپتىك ەمەس دايىندالاتىن تاماق ونىمدەرى – ازاماتتار ءۇي جاعدايلارىندا جانە (نەمەسە) جەكە قوسىمشا شارۋاشىلىقتارىندا نەمەسە باۋ, باقشا وسىرۋمەن, مال شارۋاشىلىعىمەن اينالىساتىن ازاماتتار العان جانە تەك ساۋدا ازىق-ت ۇلىك بازارلارىندا (امبەباپ, اۋىل شارۋاشىلىعى) وتكىزۋگە عانا ارنالعان, جانۋارلاردان جانە وسىمدىكتەردەن الىنعان ونىمدەر;
17) ساۋدا قىزمەتى – جەكە جانە زاڭدى تۇلعالاردىڭ تاۋارلاردى ساتىپ الۋ-ساتۋدى جۇزەگە اسىرۋعا باعىتتالعان كاسىپكەرلىك قىزمەتى;
18) ساۋدا قىزمەتىنىڭ سۋبەكتىسى – «ساۋدا قىزمەتىن رەتتەۋ تۋرالى» 2004 جىلعى 12 ساۋىردەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭىندا (بۇدان ءارى – زاڭ) بەلگىلەنگەن تارتىپپەن ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىن ساتۋدى جۇزەگە اسىراتىن جەكە نەمەسە زاڭدى تۇلعا;
19) ساۋدا ءۇيى, ساۋدا ورتالىعى – ءبىرتۇتاس باسقارىلاتىن ساۋدا وبەكتىلەرىنىڭ جانە قوعامدىق تاماقتانۋ وبەكتىلەرىنىڭ جيىنتىعى ورنالاسقان, ساۋدا قىزمەتىنە ارنالعان جانە ساۋدا, اكىمشىلىك-تۇرمىستىق جانە قويما ءۇي-جايلارىمەن جانە ءوز اۋماعى شەكاراسىنىڭ شەگىندە اۆتوكولىك قۇرالدارىن قويۋعا ارنالعان الاڭمەن قامتاماسىز ەتىلگەن كۇردەلى ستاتسيونارلىق قۇرىلىس;
20) ساۋدا پاۆيلونى – ارنايى بولىنگەن جەر ۋچاسكەسىنە ورناتىلعان ءبىر نەمەسە بىرنەشە جۇمىس ورىندارىنا ەسەپتەلگەن ساۋدا زالى مەن تاۋار قورىن ساقتاۋعا ارنالعان ءۇي-جايلارى بار, ساۋدا جابدىعىمەن جاراقتالعان كۇردەلى ەمەس جىلجىمالى قۇرىلىس;
21) ساۋدا اۆتوماتى – زاۋىت قاپتاماسىنداعى دانا تاۋارلاردى ساتۋعا ارنالعان اۆتوماتتاندىرىلعان قۇرىلعى;
22) ساۋدا ورنى – ساۋدا قىزمەتىن جۇزەگە اسىرۋعا ارنالعان, وتكىزىلەتىن تاۋارلاردىڭ اسسورتيمەنتىن ەسكەرە وتىرىپ, سورەمەن جانە ساۋدا مۇكاممالىمەن جابدىقتالعان, ساتۋشىنىڭ جۇمىس ايماعى;
23) ساقتاۋ مەرزىمى – تاماق ءونىمىنىڭ بەلگىلەنگەن ساقتاۋ شارتتارىن ساقتاعان كەزدە تاڭبالاۋدا جانە ءونىمنىڭ تەحنيكالىق قۇجاتتاماسىندا كورسەتىلگەن تۇتىنۋشىلىق قاسيەتتەرىن ساقتاۋ كەزەڭى;
24) سانيتاريالىق كۇن – ءۇي-جايلارعا كۇردەلى جيناۋ جۇرگىزۋگە, جابدىقتار مەن مۇكاممالدى جۋعا, قاجەت بولعان كەزدە دەزينفەكتسيالاۋ, دەزينسەكتسيالاۋ, دەراتيزاتسيالاۋ ءۇشىن ارنايى بولىنگەن ۋاقىت (ايىنا كەمىندە ءبىر رەت);
25) سانيتاريالىق ارنايى كيىم (بۇدان ءارى – ارنايى كيىم) – شيكىزاتتاردى, قوسىمشا ماتەريالداردى جانە دايىن ءونىمدى مەحانيكالىق بولشەكتەرمەن, ميكروورگانيزمدەرمەن جانە باسقا دا لاس زاتتارمەن لاستانۋدان قورعاۋعا ارنالعان پەرسونالدىڭ قورعانىش كيىمىنىڭ جيىنتىعى;
26) سۋپەرماركەت (ۋنيۆەرسام) – كۇندەلىكتى سۇرانىسقا يە ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنىڭ امبەباپ اسسورتيمەنتى جانە ازىق-ت ۇلىك ەمەس تاۋارلاردىڭ اسسورتيمەنتى شەكتەۋلى وزىنە-ءوزى قىزمەت كورسەتۋ دۇكەنى;
27) تاماق ونىمدەرىنىڭ جارامدىلىق مەرزىمى – تاماق ونىمدەرى تاماق ونىمدەرىنىڭ جەكەلەگەن تۇرلەرىنە ارنالعان كەدەن وداعىنىڭ تەحنيكالىق رەگلامەنتتەرىمەن بەلگىلەنگەن قاۋىپسىزدىك تالاپتارىنا سايكەس كەلەتىن, سونداي-اق ماركيروۆكاسىندا كورسەتىلگەن ءوزىنىڭ تۇتىنۋشىلىق قاسيەتتەرىن ساقتايتىن جانە ۋاقىتى وتكەننەن كەيىن تاماق ونىمدەرىن ماقساتقا ساي پايدالانۋ ءۇشىن جارامسىز بولاتىن ۋاقىت كەزەڭى;
28) تاماق ءونىمىن كوتەرمە جانە بولشەك ساۋدادا ساتۋ وبەكتىسى – ساۋدا قىزمەتىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن سۋبەكتىلەر پايدالاناتىن م ۇلىكتىك كەشەن (ساۋدا ءۇيى, ساۋدا ورتالىعى, دۇكەن, گيپەرماركەت, سۋپەرماركەت (ۋنيۆەرسام), مينيماركەت, ازىق-ت ۇلىك بازارى, ازىق-ت ۇلىك قويماسى, توڭازىتقىش);
29) تاماق ونىمدەرى – ادامنىڭ تاعامعا تۇتىنۋىنا ارنالعان تابيعي, وڭدەلگەن نەمەسە قايتا وڭدەلگەن تۇردەگى جانۋاردان, وسىمدىكتەن, ميكروبيولوگيالىق, مينەرالدىق, جاساندى نەمەسە بيوتەحنولوگيالىق جولدارمەن الىنعان ونىمدەر, ونىڭ ىشىندە ارنايى تاماق ونىمدەرى, ىدىسقا قۇيىلعان اۋىز سۋ, الكوگولدىك (ونىڭ ىشىندە سىرا جانە سىرا قوسىلعان سۋسىندار) جانە الكوگولسىز سۋسىندار, تاعامعا بيولوگيالىق بەلسەندى قوسپالار, ساعىزدار, اشىتقىلار مەن ميكروورگانيزمدەردىڭ باستاپقى وسىرىندىلەرى, اشىتقىلار, تاعامدىق قوسپالار, حوش يىستەندىرگىشتەر, قوسالقى تەحنولوگيالىق زاتتار, سونداي-اق ازىق-ت ۇلىك (تاماق) شيكىزاتتارى ;
30) تاماق ونىمدەرىنىڭ پارتياسى – ونىڭ قاۋىپسىزدىگىن كۋالاندىراتىن ءبىر ىلەسپە قۇجاتى بار, ۇقساس جاعدايلاردا وندىرىلگەن (دايىندالعان) جانە (نەمەسە) قاپتامالانعان بىرتەكتى تاماق ونىمدەرىنىڭ جيىنتىعى;
31) تاۋار كورشىلەستىگى – شيكى جانە دايىن ونىمدەردى بىرگە ساقتاۋدى جانە وتكىزۋدى بولدىرمايتىن, ولاردىڭ لاستانۋىن جانە تاۋاردىڭ ساپاسىنا اسەر ەتەتىن بوتەن ءيىستىڭ ەنۋىن بولدىرمايتىن جاعدايلار;
32) تەز بۇزىلاتىن تاماق ونىمدەرى – قاۋىپسىزدىكتى ساقتاۋ جانە ادام دەنساۋلىعىنا قاۋىپتى دەڭگەيلەرگە دەيىن وندا اۋرۋ تۋدىراتىن ميكروورگانيزمدەردى, بۇزۋ ميكروورگانيزمدەرىنىڭ جانە (نەمەسە) توكسيندەردىڭ دامۋىن بولدىرماۋ ماقساتىندا ساقتاۋدىڭ جانە تاسىمالداۋدىڭ (كولىكپەن تاسىمالداۋدىڭ) ارنايى جاسالاتىن تەمپەراتۋرالىق رەجيمدەرىن قاجەت ەتەتىن, ەگەر تاماق ونىمدەرىنىڭ جەكە تۇرلەرىنە كەدەن وداعىنىڭ تەحنيكالىق رەگلامەنتتەرىندە وزگەشە بەلگىلەنبەسە, جارامدىلىق مەرزىمى 5 تاۋلىكتەن اسپايتىن تاماق ءونىمى;
33) توڭازىتقىش (توڭازىتۋ كومبيناتى, تاراتۋ, توڭازىتۋ كامەراسى) – تەز بۇزىلاتىن ونىمدەردى توڭازىتىپ وڭدەۋگە, مۇزداتىلعان جانە سالقىنداتىلعان ونىمدەردى ساقتاۋعا ارنالعان قويما ۇلگىسىندەگى ءۇي-جاي (كاسىپورىن);
34) ۋاقىتشا ۇساق-بولشەك ساۋدا وبەكتىلەرى – ارنايى بولىنگەن جەر ۋچاسكەسىنە ورناتىلعان بولشەك ساۋدانى جۇزەگە اسىراتىن قۇرىلعى, قۇرىلىس, جىلجىمالى ساۋدا ورىندارى (ساۋدا پاۆيلونى, دۇڭگىرشەك, شاتىر, جىلجىمالى سورە, ساۋدا اۆتوماتى, اۆتودۇكەن, اۆتولاۆكا);
35) شاتىر – الاڭىنا ءبىر ساۋدا كۇنىنە ارنالعان تاۋار قورى ورنالاستىرىلعان, ءبىر نەمەسە بىرنەشە ساتۋشى جۇمىس ورنىنا ەسەپتەلگەن, ساۋدا زالى مەن تاۋارلاردى ساقتاۋعا ارنالعان ءۇي-جايلارى جوق, قۇراستىرمالى-جينالمالى كونسترۋكتسيادان جاسالعان, ساۋدا جابدىعىمەن جاراقتالعان جانە ارنايى بولىنگەن ورىنعا ورنالاستىرىلاتىن, جەڭىل قۇرىلاتىن قۇرىلىس.
2. وبەكتىلەردىڭ قۇرىلىسىنا جەر ۋچاسكەسىن تاڭداۋعا, ولاردى جوبالاۋعا, سالۋعا,
رەكونسترۋكتسيالاۋعا, قايتا جابدىقتاۋعا, جوندەۋگە جانە پايدالانۋعا بەرۋگە قويىلاتىن تالاپتار
5. قۇرىلىسقا جەر ۋچاسكەسىن تاڭداۋ, وبەكتىلەردى ورنالاستىرۋ, قۇرىلىسىن جوبالاۋ, رەكونسترۋكتسيالاۋ, قايتا جابدىقتاۋ جانە پايدالانۋعا بەرۋ كودەكستىڭ 144-بابىنىڭ 6-تارماعىنا سايكەس حالىقتىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاماتتىلىعى سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان بەكىتكەن سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق نورمالاۋ قۇجاتتارىنا جۇرگىزىلەدى.
6. جەر ۋچاسكەلەرىندە:
1) بۇرىن مال ولەكسەلەرىن, ۋىتتى قالدىقتاردى كومۋ, ۇيىندىلەر, اسسەنيزاتسيا الاڭى, زيرات, سول سياقتى توپىراعى ورگانيكالىق جانە حيميالىق سيپاتتا لاستانعان ورىندار رەتىندە پايدالانىلعان كەزدە;
2) رادياتسيالىق قاۋىپسىزدىك نورماتيۆتەرىنەن اسقان كەزدە;
3) كۇيدىرگى اۋرۋى بويىنشا توپىراق وشاقتارىنىڭ جەر ۋچاسكەسىندە ستاتسيونارلىق قولايسىز پۋنكتتەر ورنالاستىرىلعان كەزدە;
4) ونەركاسىپتىك جانە ازاماتتىق ماقساتتاعى وبەكتىلەردەن سانيتاريالىق اجىراۋدى ۇيىمداستىرۋ مۇمكىندىگى بولماعان كەزدە وبەكتىلەر قۇرىلىسىن جوبالاۋعا جول بەرىلمەيدى.
7. وبەكتىلەردى جەكە تۇرعان عيماراتقا دا, سول سياقتى تۇرعىن ۇيلەرگە جانە وزگە دە ماقساتتاعى عيماراتتارعا جاپسارلاس, ىشىنە سالىنعان, ىشىنە-جاپسارلاس سالىنعان عيماراتتارعا دا ورنالاستىرادى, سونداي-اق ولاردى وسىۇيىمداردىڭ جۇمىسكەرلەرىنە قىزمەت كورسەتۋ ءۇشىن ونەركاسىپتىك جانە وزگە دە وبەكتىلەردىڭ اۋماعىنا ورنالاستىرۋعا جول بەرىلەدى.
8. تاماق ونىمدەرىن كوتەرمە ساۋدادا وتكىزۋ وبەكتىلەرىن ادامنىڭ ءومىر ءسۇرۋ ورتاسى مەن دەنساۋلىعىنا قولايسىز اسەرى بولمايتىنداي ەتىپ ورنالاستىرادى.
9. ازىق-ت ۇلىك بازارلارى, كوتەرمە ساۋدا وبەكتىلەرى, گيپەرماركەتتەر, سۋپەرماركەتتەر, كوكونىس ساقتاۋ قويمالارى مەن جەمىس ساقتاۋ قويمالارى ءۇشىن تۇرعىن قۇرىلىس (تۇرعىن عيماراتتار, اۋرۋحانالار, بالالاردىڭ مەكتەپكە دەيىنگى جانە جالپى ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرى) اۋماعىنان كەمىندە 50 مەتر (بۇدان ءارى – م) سانيتاريالىق الشاقتاۋ قامتاماسىز ەتىلەدى.
10. ازىق-ت ۇلىك بازارىنىڭ جەر ۋچاسكەسى قاتتى تۇرمىستىق قالدىقتار پوليگونىنان, مال ولەكسەلەرىن كومەتىن ورىنداردان كەمىندە 1,5 كيلومەتر (بۇدان ءارى – كم) جانە ونەركاسىپ وبەكتىلەرى مەن قويمالاردان, سونداي-اق حالىق دەنساۋلىعىنا اسەر ەتەتىن زياندى حيميالىق, بيولوگيالىق جانە راديواكتيۆتى زاتتارمەن بازاردىڭ لاستانۋ كوزى بولىپ تابىلاتىن وبەكتىلەردەن كەمىندە 500 م قاشىقتىقتا ورنالاستىرىلادى.
11. ازىق-ت ۇلىك بازارلارىن دەمالىس ايماقتارىندا, ساياباق, گۇل باعى جانە باسقا دا قۇندى تاريحي-مادەني قالا قۇرىلىسى عيماراتتارىنىڭ اۋماقتارىندا ورنالاستىرۋعا جول بەرىلمەيدى.
12. وبەكتىلەر جانىنداعى تاماق ونىمدەرى ءوندىرىسى وبەكتىلەرىنىڭ قۇرىلىسىن جوبالاۋ جانە رەكونسترۋكتسيالاۋ نورمالاۋ قۇجاتتارىنىڭ تالاپتارىنا سايكەس جۇزەگە اسىرىلادى.
13. بارلىق ءۇي-جايلار شيكىزات پەن دايىن تاماق ونىمدەرىنىڭ, پەرسونالدىڭ جانە كەلۋشىلەردىڭ اعىندىلىعىن, قوزعالىسىن ەسەپكە الا وتىرىپ ورنالاستىرىلادى. ءۇي-جايلاردىڭ ءار توبىن جەكە بلوكقا بىرىكتىرەدى: تيەۋ, قويما ءۇي-جايلارى, تاماق ونىمدەرىن ساتۋعا دايىندايتىن, اكىمشىلىك-تۇرمىستىق, قوسالقى, ساۋدا ءۇي-جايلارى. تيەۋ, قويما ءۇي-جايلارىن, ونىمدەردى ساتۋعا دايىندايتىن ءۇي-جايلاردى, ساۋدا زالدارىن ورنالاستىرۋ ولاردىڭ اراسىنداعى تەحنولوگيالىق بايلانىس ەسكەرىلە وتىرىپ جۇرگىزىلەدى. تۇرعىن عيماراتتاردا ورنالاسقان وبەكتىلەرگە تاماق ونىمدەرىن تۇندە اكەلۋگە جول بەرىلمەيدى.
14. وتكىزىلەتىن تاماق ونىمدەرىنىڭ اسسورتيمەنتى وبەكتىنىڭ قۋاتىنا, تيپىنە, ءۇي-جايلار جيىنتىعىنا, توڭازىتۋ جانە تەحنولوگيالىق جابدىقپەن جاراقتالۋىنا سايكەس كوزدەلەدى.
15. وبەكتى ءۇي-جايلارىنىڭ ءىشىن ارلەۋ جانە دەزينفەكتسيالاۋ قۇرالدارىنا ءتوزىمدى, ۋىتتى ەمەس ارلەۋ ماتەريالدارىن پايدالانا وتىرىپ ورىندالادى.
16. ەدەندەردى بەتى تەگىس, ويىقسىز, ىلعالعا ءتوزىمدى جانە ىلعال وتكىزبەيتىن, ۋىتتى ەمەس, سانيتاريالىق وڭدەلەتىندەي ەتىپ جاسايدى. اۆتوموبيلدەرگە ارنالعان الاڭداردا تيەۋ ءۇي-جايلارىنىڭ جابىنى سۋ وتكىزبەيتىن قاتتى ماتەريالداردان جاسالادى. جۋ بولمەلەرىندە, دارەتحانالار مەن سەبەزگىلەردە سۋدى سۋ بۇرۋ جۇيەسىنە اعىزاتىن تراپتار كوزدەلەدى.
17. اۋدانى 50 م2 وبەكتىلەردە وتكىزۋگە ارنالعان تاماق ونىمدەرىن ساۋداعا شىعارۋ الدىندا دايىنداۋ ءۇشىن وقشاۋلانعان جانە ارنايى جابدىقتالعان ءۇي-جايلار, ونىڭ ىشىندە: تيەۋ ءۇي-جايلارىنا (پلاتفورمالارعا) جانە وتكىزۋ ورىندارىنا بارىنشا جاقىن ورنالاسقان ەت شابۋعا, گاسترونوميالىق جانە ءسۇت-ماي ونىمدەرىن, بالىقتى, جەمىس پەن كوكونىستى, باكالەيا-كونديتەرلىك ونىمدەردى دايىنداۋعا ارنالعان ءۇي-جايلار بولىنەدى. تەز بۇزىلاتىن تاماق ونىمدەرىنە ارنالعان ولشەپ-وراۋ ءۇي-جايلارى توڭازىتقىش قوندىرعىلارىمەن جانە راكوۆينالارمەن جابدىقتالادى.
18. ساۋدا اۋدانى 50 م2 دەيىنگى تاماق ونىمدەرى ساۋداسى وبەكتىسى ءۇي-جايلارىنىڭ ەڭ از اۋدانى مەن جيىنتىعى وسى سانيتاريالىق قاعيدالارعا 1-قوسىمشاعا سايكەس كوزدەلەدى.
مامانداندىرىلعان ساۋدانى (تەك ەت, بالىق, كونديتەرلىك, نان-توقاش ونىمدەرىن نەمەسە باس ونىمدەردى) قوسپاعاندا, اۋدانى 50 م2 دەيىنگى ساۋدا وبەكتىلەرى ءۇشىن شەكتى اسسورتيمەنتتىك تىزبە حالىقتىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاماتتىلىعى سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان ۆەدومستۆوسىنىڭ اۋماقتىق بولىمشەلەرىمەن كەلىسىلەدى.
19. تۇتاس ەت, تۇتاس ەتتىڭ جارتىسى جانە تورتتەن ءبىر بولىگى تۇرىندە الىناتىن ەتتى ساتۋدى ۇيىمداستىرعان جاعدايدا, وبەكتىدە اۋدانى كەمىندە 10 م2 ەت شاباتىن ءۇي-جاي بولىنەدى, وندا جۋ راكوۆيناسى مەن قوسىمشا توڭازىتقىش ورناتىلادى. ەت شاباتىن ءۇي-جايدى تىكەلەي تۇرعىن قاباتتاردىڭ استىنا ورنالاستىرۋعا تىيىم سالىنادى.
20. تۇرعىن ءۇي عيماراتتارىندا ورنالاسقان وبەكتىلەردە تىكەلەي تۇرعىن ءۇي-جايلاردىڭ استىندا ماشينا بولىمشەلەرىن, توڭازىتۋ كامەرالارىن, جۇك كوتەرگىشتەردى جابدىقتاۋعا جول بەرىلمەيدى.
21. وزىنە-ءوزى قىزمەت كورسەتۋ ۇلگىسى بويىنشا جۇمىس ىستەيتىن وبەكتىلەردە تاماق ونىمدەرىنىڭ ءار توبىنا ارنالعان جەكە ولشەپ-وراۋ ءۇي-جايلارى كوزدەلەدى. تەز بۇزىلاتىن تاماق ونىمدەرىنە ارنالعان ولشەپ-وراۋ ءۇي-جايلارى توڭازىتۋ قوندىرعىلارىمەن جابدىقتالادى. بارلىق ولشەپ-وراۋ ءۇي-جايلارىنىڭ جەلدەتكىشى, جارىقتاندىرىلۋى جانە جۋ راكوۆينالارى بولۋى ءتيىس.
22. وبەكتىلەردەگى تاپسىرىس بولىمدەرى (ۇستەلدەرى) مىناداي ءۇي-جايلارمەن (بولىمشەلەرمەن) جابدىقتالادى: تاپسىرىستاردى قابىلداۋعا جانە بەرۋگە ارنالعان ءۇي-جاي, ولشەپ-ورايتىن ورنى بار جيناقتاۋ ورنى, تەز بۇزىلاتىن ونىمدەردى ساقتاۋعا ارنالعان توڭازىتۋ قوندىرعىلارى جانە قول جۋعا ارنالعان قولجۋعىش راكوۆيناسى بار ەكسپەديتسيا.
23. وبەكتىدە ساۋدا مۇكاممالىن, جابدىقتى جۋعا ارنالعان جۋ ءۇي-جايلارى نەمەسە ۋچاسكەلەر جابدىقتالادى, ولاردى قۇرعاتۋ ءۇشىن ستەللاجدار جابدىقتالادى. جۋ راكوۆينالارىنىڭ سانى وبەكتىنىڭ تيپىمەن جانە قۋاتىمەن ايقىندالادى.
24. قوسالقى, اكىمشىلىك-شارۋاشىلىق جانە پەرسونالعا ارنالعان تۇرمىستىق ءۇي-جايلار تاماق ونىمدەرىن ساقتاۋعا جانە وتكىزۋگە ارنالعان ءۇي-جايلاردان بولەك ورنالاستىرىلادى.
25. ۋاقىتشا ۇساق-بولشەك ساۋدا وبەكتىلەرى, ونىڭ ىشىندە دەمالىس ايماقتارىندا, مەرەكە كۇندەرى, كوپشىلىكتىڭ سەرۋەندەۋى, جارمەڭكە كەزىندە قوعامدىق دارەتحانالارمەن نەمەسە بيودارەتحانالارمەن جابدىقتالعان ورىندارعا ورنالاستىرىلادى.
3. وبەكتىلەردى سۋمەن جابدىقتاۋعا, سۋ بۇرۋعا, جارىقتاندىرۋعا جانە جەلدەتۋگە,
ساۋدا جانە باسقا دا ءۇي-جايلاردىڭ اۋاسىنا, ميكروكليماتىنا قويىلاتىن تالاپتار
26. وبەكتىلەردىڭ كۇردەلى عيماراتتارى ورتالىقتاندىرىلعان سالقىن جانە ىستىق سۋمەن جابدىقتاۋ جۇيەسىمەن, سۋ بۇرۋمەن جابدىقتالادى.
27. پايدالانىلاتىن اۋىز سۋ نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى مەملەكەتتىك تىركەۋ تىزىلىمىندە № 10774 بولىپ تىركەلگەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترىنىڭ 2015 جىلعى 16 ناۋرىزداعى № 209 بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن «سۋ كوزدەرىنە, شارۋاشىلىق-اۋىز سۋ ماقساتى ءۇشىن سۋ جيناۋ ورىندارىنا, شارۋاشىلىق-اۋىز سۋمەن جابدىقتاۋعا, سۋدى مادەني-تۇرمىستىق پايدالانۋ ورىندارىنا جانە سۋ وبەكتىلەرىنىڭ قاۋىپسىزدىگىنە قويىلاتىن سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار» سانيتاريالىق قاعيدالارىندا بەلگىلەنگەن قاۋىپسىزدىك تالاپتارىنا سايكەس كەلەدى.
28. ەلدى مەكەندە ورتالىقتاندىرىلعان سۋمەن جابدىقتاۋ بولماعان كەزدە جەرگىلىكتى كوزدەردەن الىناتىن سۋدى پايدالانۋعا جول بەرىلەدى. شارۋاشىلىق-اۋىز سۋ قاجەتتىلىگى ءۇشىن تاڭبالانعان سىيىمدىلىقتاردا, مامانداندىرىلعان اۆتوكولىك قۇرالىمەن جۇزەگە اسىرىلاتىن سۋدى پايدالانۋعا جول بەرىلەدى.
29. ورتالىقتاندىرىلعان ىستىق سۋمەن جابدىقتاۋ بولماعان كەزدە وبەكتىنىڭ جۋ ءۇي-جايلارىندا سۋ ىسىتقىشتار ورناتىلادى.
30. اۋىلدىق جانە ءىشىنارا كارىزدەلگەن ەلدى مەكەندە سارقىندى سۋدى جيناۋ ءۇشىن قاقپاعى بار سۋ وتكىزبەيتىن قازىلعان شۇڭقىر قۇرىلعىسىنا جول بەرىلەدى. شۇڭقىر تولۋىنا بايلانىستى تازارتىلادى.
31. ىشىنە-جاپسارلاس سالىنعان ءۇي-جايلاردا ورنالاسقان, قۇرامىندا قوعامدىق تاماقتانۋ وبەكتىلەرى بار تاماق ونىمدەرىن ساتۋ الدىندا دايىنداۋمەن اينالىساتىن وبەكتىلەر ءۇشىن دەربەس وندىرىستىك كارىز (ماي تۇتقىشتار) ورناتىلادى.
32. تۇرعىن ءۇي عيماراتىنىڭ ىشىنە سالىنعان وبەكتىدە وندىرىستىك ءۇي-جايلاردا, ساۋدا زالدارىندا, قويما ءۇي-جايلارىندا رەۆيزيالارى بار كارىز قۇبىرلارىن وتكىزۋگە جول بەرىلمەيدى.
33. تۇرعىن ءۇي عيماراتتارىنا نەمەسە وزگە دە ماقساتتاعى عيماراتتاردىڭ ىشىنە-جاپسارلاس سالىنعان, جاپسارلاس نەمەسە ىشىنە سالىنعان وبەكتىلەردىڭ سۋدى بۇرۋ جۇيەسى وسى عيماراتتاردىڭ سۋدى بۇرۋ جۇيەلەرىنەن بولەك كوزدەلەدى.
34. وبەكتىلەردىڭ جانىنان ءۇي-جايلاردى جيناۋ كەزىندە سۋ الۋعا ارنالعان, ىستىق جانە سالقىن سۋ كەلتىرىلگەن كرانمەن جابدىقتالعان ءۇي-جاي (ورىن) بولىنەدى.
35. جەكە تۇرعان اۋلالىق دارەتحانالار وبەكتىنىڭ شارۋاشىلىق ايماعىنا ورنالاستىرىلادى, جىلىتىلادى, تازا ۇستالادى جانە دەزينفەكتسيالانادى. كارىزدەلگەن ەلدى مەكەندەردە ورتالىقتاندىرىلعان سۋمەن جابدىقتاۋعا جانە سۋ بۇرۋعا قوسىلادى.
36. جاساندى جارىقتاندىرۋ كوزدەرى جارىق بەرەتىن قورعانىش ارماتۋراسىنىڭ ىشىنە سالىنادى. قاجەت بولعان كەزدە جۇمىس ورىندارىندا قوسىمشا جارىقتاندىرۋ كوزدەرى ورناتىلادى.
37. تەرەزەلەردىڭ اينەكتەلگەن سىرتقى جانە ىشكى بەتتەرىن, تەرەزە جاقتاۋلارىن تازارتۋ لاستانۋىنا بايلانىستى جۇرگىزىلەدى. جىلدىڭ جازعى جانە اۋىسپالى مەزگىلىندە اشىلاتىن بارلىق ويىقتاردى جاندىكتەر كىرمەيتىن قورعانىش تورلارمەن جابدىقتايدى.
38. وبەكت ءۇي-جايلارىندا نورمالاۋ قۇجاتتارىنا سايكەس گيگيەنالىق نورماتيۆتەر دەڭگەيىندە شۋ مەن ميكروكليمات دەڭگەيلەرىن قامتاماسىز ەتەتىن جىلىتۋ, جەلدەتۋ جانە اۋا باپتاۋ جۇيەلەرى كوزدەلەدى.
39. اۋدانى 50 م2 دەيىنگى وبەكتىدە ءۇي-جايلاردى تابيعي جەلدەتۋگە جول بەرىلەدى.
40. وبەكتىلەردىڭ ىشكە سورۋ-سىرتقا شىعارۋ جەلدەتكىشىن تۇرعىن ءۇي عيماراتىنىڭ جەلدەتكىش جۇيەسىمەن بىرىكتىرۋگە جول بەرىلمەيدى. تۇرعىن ءۇي عيماراتتارىنىڭ ىشىنە سالىنعان وبەكتىلەردى ىشكە سورۋ-سىرتقا شىعارۋ جەلدەتكىشىمەن جابدىقتاعان كەزدە شۋدى وقشاۋلاۋ ءىس-شارالارى جۇرگىزىلەدى.
41. وبەكتىلەردىڭ قويما جانە ساۋدا ءۇي-جايلارىنىڭ جەلدەتكىش جۇيەلەرى بولەك ورنالاستىرىلادى. قويما, ساۋدا ءۇي-جايلارىنىڭ جەلدەتكىش جۇيەلەرىن سانيتاريالىق توراپتارمەن جانە سەبەزگى بولمەلەرىمەن بىرىكتىرۋگە جول بەرىلمەيدى.
42. ىلعالدى, جىلۋدى, شاڭدى كوپ شىعاراتىن كوزدەر بولىپ تابىلاتىن جابدىق پەن جۋ ۆاننالارى جەرگىلىكتى سورۋ جۇيەلەرىمەن جابدىقتالادى.
43. سورۋ جەلدەتكىشىنىڭ شاحتالارى بيىكتىگى كەمىندە 1 م شاتىردىڭ تۇيىسكەن جەرىنەن نەمەسە تەگىس جابىننىڭ ۇستىنەن شىعىپ تۇرادى.
44. بولشەك ساۋدا وبەكتىلەرىنىڭ ءۇي-جايلارىنداعى اۋانىڭ ەسەپتى تەمپەراتۋراسى مەن اۋا الماسۋ جيىلىگى وسى سانيتاريالىق قاعيدالارعا 2-قوسىمشاعا سايكەس بەلگىلەنەدى.
45. كوكونىستەردى, جەمىستەردى, جيدەكتەر مەن اسكوكتەردى ساقتاۋعا ارنالعان سالقىنداتۋ كامەرالارى وبەكتىنىڭ باسقا جەلدەتكىش جۇيەلەرىمەن بايلانىستى ەمەس جاساندى ىسكە قوسىلاتىن تاراتۋ جەلدەتكىشىمەن جابدىقتالادى.
46. جارىقتاندىرۋ, ميكروكليمات, جەلدەتۋ مەن اۋا باپتاۋ دەڭگەيلەرى نورمالاۋ قۇجاتتارىنىڭ تالاپتارىنا سايكەس كەلەدى.
47. وبەكت ورتالىقتاندىرىلعان جىلۋمەن جابدىقتاۋ جۇيەسىمەن جابدىقتالادى, بولماعان كەزدە جەرگىلىكتى جىلىتۋ جۇيەسىنە (قازاندىق, پەشتەر, ەلەكترجىلىتقىشتار) جول بەرىلەدى.
4. وبەكتىلەردى كۇتىپ-ۇستاۋعا جانە پايدالانۋعا, جابدىققا قويىلاتىن تالاپتار
48. وبەكتىنىڭ بارلىق ءۇي-جايلارى جانە جابدىعى تازا ۇستالادى. جۇمىس اياقتالعان سوڭ جۋ قۇرالدارىن قولدانا وتىرىپ جانە كەيىننەن ىستىق سۋمەن جۋ ارقىلى ءۇي-جايلاردى, ساۋدا جابدىعىن ىلعالدى جيناۋ جۇرگىزىلەدى.
49. تاماق ونىمدەرىن ساقتاۋعا ارنالعان ءۇي-جايلاردا, ونىڭ ىشىندە توڭازىتۋ كامەرالارىندا مەحانيكالىق تازالاۋ, جۋ, دەزينفەكتسيالاۋ, دەزينسەكتسيالاۋ جانە دەراتيزاتسيالاۋ ءىس-شارالارى تۇراقتى جۇرگىزىلەدى.
50. وبەكتىنىڭ ءۇي-جايلارىن كۇردەلى جيناۋ جۇرگىزۋ جيىلىگىن ءۇي-جايلاردىڭ تازالىعىن قامتاماسىز ەتۋدى ەسكەرە وتىرىپ, شارۋاشىلىق جۇرگىزۋشى سۋبەكتى بەلگىلەيدى. جابدىقتى, مۇكاممالدى, ءۇي-جايلاردى جۋ جانە دەزينفەكتسيالاۋ ءۇشىن دايىنداۋشىنىڭ قولدانۋ جونىندەگى نۇسقاۋلىعىنا سايكەس جۋ جانە دەزينفەكتسيالاۋ قۇرالدارى پايدالانىلادى.
51. جۋ, دەزينفەكتسيالاۋ قۇرالدارىن ساقتاۋ دايىنداۋشىنىڭ تەحنيكالىق قۇجاتتاماسىنا سايكەس قۇرعاق, جەلدەتىلەتىن, ستەللاجدارمەن جابدىقتالعان ءۇي-جايدا ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنان بولەك جۇزەگە اسىرىلادى.
52. كونتەينەرلەردى, مۇكاممال ىدىسىن (اربالار, سەبەتتەر, تورلار), سالماق ولشەۋىش قۇرالدارىن كۇن سايىن جۋ قۇرالدارىن پايدالانا وتىرىپ جۋادى جانە كەپتىرەدى.
53. ساۋدا, قويما جانە باسقا دا ءۇي-جايلاردىڭ تاڭبالانعان جيناۋ مۇكاممالى ارنايى بولىنگەن جابىق ورىنداردا, دارەتحانالاردى جيناۋعا ارنالعان مۇكاممالدان بولەك ساقتالادى. دارەتحانالاردى جۋعا ارنالعان مۇكاممال سيگنالدىق بوياۋمەن تاڭبالانادى.
54. وبەكت ۇيىمداستىرۋ تيپىنە, ونىڭ قۋاتىنا سايكەس قاجەتتى ساۋدا-تەحنولوگيالىق جانە توڭازىتۋ جابدىعىمەن جاراقتالادى.
55. ساۋدا جابدىعى, مۇكاممال, ىدىس, ىدىس-اياق قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جانە كەدەن وداعىنا قاتىسۋشى مەملەكەتتەردىڭ اۋماقتارىندا قولدانۋعا رۇقسات ەتىلگەن ماتەريالداردان قولدانىلادى.
56. تاماق ونىمدەرىن ساقتاۋعا ارنالعان قويما ءۇي-جايلارى قۇرعاق, تازا, جىلىتىلاتىن, جاقسى جەلدەتىلەتىن, جەلدەتكىش قۇرىلعىسى بار, زيانكەستەردى جۇقتىرماعان, اتموسفەرالىق جاۋىن-شاشىننان, كەمىرگىشتەردىڭ, قۇستار مەن جاندىكتەردىڭ كىرۋىنەن قورعالعان بولۋى ءتيىس.
57. قويما ءۇي-جايلارى, ساۋدا زالدارى, توڭازىتۋ كامەرالارى, كوكونىستەر مەن جەمىستەردى جانە باسقا دا تاماق ونىمدەرىن ساقتاۋعا ارنالعان قويمالار كوزگە تۇسەتىن جەردە, ەسىكتەر مەن بۋلاندىرعىشتاردان الىس ورناتىلعان اۋا تەمپەراتۋراسىن, سالىستىرمالى ىلعالدىلىقتى ولشەۋگە ارنالعان باقىلاۋ-ولشەۋ اسپاپتارىمەن جابدىقتالادى. توڭازىتۋ ساۋدا جابدىعى تەمپەراتۋرانى باقىلاۋعا ارنالعان اسپاپتارمەن قامتاماسىز ەتىلەدى.
58. كۇن سايىن باقىلاۋ ناتيجەلەرى وبەكتىنىڭ ەسەپكە الۋ قۇجاتتاماسىنا تىركەلەدى. توڭازىتۋ جابدىعىنىڭ جۇمىسىن باقىلاۋ ءۇشىن سىناپ تەرمومەترلەرىن پايدالانۋعا جول بەرىلمەيدى.
59. تەز بۇزىلاتىن تاماق ونىمدەرىن وتكىزۋ ءۇشىن وبەكتىلەردى تاماق ونىمدەرىنىڭ ءاربىر ءتۇرىن ساقتاۋ رەجيمىن قامتاماسىز ەتەتىن سالقىنداتۋ نەمەسە توڭازىتۋ كامەرالارىمەن, سورەلەرمەن, ۆيترينالارمەن, شكافتارمەن, اعاش جاشىكتەرمەن جاراقتالادى.
60. توڭازىتۋ جابدىعىنىڭ توبەسىندە, قابىرعاسىندا, ەدەنىندە, ەسىگىندە, ونىمدەرى بار قاپتاماسىندا «قار كۇپىسى» مەن مۇزدىڭ پايدا بولۋىنا جول بەرىلمەيدى.
61. توڭازىتۋ جابدىعىن لاستانۋىنا, «قار كۇپىسىنىڭ» پايدا بولۋىنا قاراي, ولار ونىمدەردەن بوساعاننان كەيىن, توڭازىتقىشتى جاپپاي جۇك تۇسۋگە دايىنداۋ كەزەڭىندە, كامەراسىندا زەڭ انىقتالعان كەزدە جانە ساقتالاتىن ونىمدەردى زەڭ باسقاندا جۋادى جانە دەزينفەكتسيالايدى.
62. ەت پەن بالىقتى شابۋعا ارنالعان دىڭگەكتەر رەتىندە بەتى تەگىس, جارىقشاعى جوق اعاشتىڭ قاتتى ءتۇرى پايدالانىلادى. كۇن سايىن جۇمىس اياقتالعان سوڭ اعاش دىڭگەكتەر پىشاقپەن تازارتىلادى, تۇز سەبىلەدى.
63. ونىمدەردىڭ ءار ءتۇرى ءۇشىن ارنايى بولىنگەن ورىنداردا ءتيىستى بولىمدەردە ساقتالاتىن, تاڭبالاسى بار بولەك بولشەكتەۋ تاقتايشالارى مەن پىشاقتار بولىنەدى جانە پايدالانىلادى.
64. وبەكتىلەردە جاندىكتەر مەن كەمىرگىشتەردىڭ بولۋىنا جول بەرىلمەيدى. دەزينسەكتسيالاۋ جانە دەراتيزاتسيالاۋ بويىنشا ءىس-شارالاردى قىزمەتتىڭ وسى تۇرىمەن اينالىسۋعا ليتسەنزياسى بار ۇيىمدار جۇرگىزەدى, ولاردىڭ جيىلىگىن وبەكتىلەردە كەمىرگىشتەردىڭ, جاندىكتەردىڭ ورنالاسۋىن ەسەپكە الا وتىرىپ, سونداي-اق ەپيدەميولوگيالىق كورسەتىلىمدەر بويىنشا شارۋاشىلىق جۇرگىزۋشى سۋبەكتى بەلگىلەيدى.
5. ۇساق-بولشەك ساۋدا وبەكتىلەرىنە قويىلاتىن تالاپتار
65. ۇساق-بولشەك ساۋدا وبەكتىلەرىن (وبەكتىلەردىڭ اۋماعىندا ورنالاسقان ۇساق-بولشەك ساۋدا وبەكتىلەرىن قوسپاعاندا) زاڭعا سايكەس جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار بەلگىلەگەن ورىنداردا وسى ءبولىمنىڭ تالاپتارى ساقتالعان جاعدايدا ورنالاستىرۋعا جول بەرىلەدى.
66. يزوتەرميالىق جىلجىمالى سىيىمدىلىقتاردان (تسيستەرنالاردان) سالقىنداتىلعان سۋسىنداردى, كۆاستى قۇيىپ ساتۋعا ءبىر رەت قولدانىلاتىن ستاقانداردى پايدالانعان جاعدايدا جول بەرىلەدى.
67. ۇساق-بولشەك ساۋدا وبەكتىلەرىندە ىدىس پەن ونىمدەردىڭ كۇندىزگى قورىن ساقتاۋعا ارنالعان ورىن بولىنەدى.
68. ۇساق-بولشەك ساۋدا وبەكتىسىنىڭ جۇمىسى اياقتالعاننان كەيىن اينالىمداعى ىدىستى كۇن سايىن تاماق ءونىمىن دايىنداعان نەمەسە جەتكىزگەن وبەكتىگە اپارادى. ىدىستى وبەكتىنىڭ ىرگەلەس اۋماعىندا ساقتاۋعا جول بەرىلمەيدى.
69. ۇساق-بولشەك ساۋدا وبەكتىسىندە تەك ونەركاسىپتىك قاپتاماداعى تاماق ونىمدەرىن وتكىزۋگە عانا جول بەرىلەدى.
70. كوكونىستەردى, جەمىستەردى جانە باقشا داقىلدارىن وبەكتىدەن تىس زاڭعا سايكەس جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار بەلگىلەگەن ورىنداردا وتكىزۋگە جول بەرىلەدى.
71. ساۋدا اۆتوماتتارى ءبىر رەت قولدانىلاتىن ىدىس-اياقپەن قامتاماسىز ەتىلەدى.
72. جۇمساق بالمۇزداقتى ونى دايىنداعان ورىنداردا عانا وتكىزۋگە جول بەرىلەدى.
73. ۇساق-بولشەك ساۋدانىڭ جىلجىمالى قۇرالدارىنىڭ جابدىعى جۇمىس كۇنى اياقتالعان سوڭ نەگىزگى وبەكتىدە (تاماق ونىمدەرىن وندىرەتىن وبەكت, ساۋدا وبەكتىسى) سانيتاريالىق وڭدەۋدەن وتەدى. جىلجىمالى جانە تاسىمالداناتىن ساۋدا جابدىعى مەن تاماق ونىمدەرىن ساتۋشىلاردىڭ ۇيىندە ساقتاۋعا جول بەرىلمەيدى.
74. وبەكت تاۋارلاردى قابىلداۋ, ساقتاۋ جانە وتكىزۋ جاعدايلارىن, قىزمەتكەرلەردىڭ جەكە گيگيەناسىن ساقتاۋى ءۇشىن جاعدايلاردى قامتاماسىز ەتكەن كەزدە ورنالاستىرىلادى جانە تەحنيكالىق جاراقتالادى.
ۇساق-بولشەك ساۋدا وبەكتىسىنىڭ ساتۋشىسى:
1) وبەكتىنى, ىرگەلەس اۋماقتى تازا ۇستايدى;
2) تاماق ونىمدەرىن ولاردىڭ قايدان الىنعانىن, ساپاسى مەن قاۋىپسىزدىگىن راستايتىن قۇجاتتارى بار بولعاندا قابىلداۋدى جانە وتكىزۋدى جۇزەگە اسىرادى;
3) وتكىزىلەتىن تاماق ونىمدەرىنىڭ جارامدىلىق مەرزىمىنىڭ ساقتالۋىن قاداعالايدى;
4) تاماق ونىمدەرىن وتكىزۋ مەرزىمى مەن ساتۋ تالاپتارىن ساقتايدى, ساتۋ كەزىندە قىسقاشتى, قالاقتى, قالاقشانى پايدالانادى;
5) ونىمدەردى لاستانۋدان الدىن الا قورعايدى;
6) تازا ارنايى سانيتاريلىق كيىم كيەدى;
7) جەكە گيگيەنا قاعيدالارىن ساقتايدى, قولىن جۇمىستاعى ءاربىر ۇزىلىستەن سوڭ جانە قاجەتتىلىگىنە قاراي جۋادى;
8) وزىمەن بىرگە نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى مەملەكەتتىك تىركەۋ تىزىلىمىندە № 10638 بولىپ تىركەلگەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشىنىڭ 2015 جىلعى 24 اقپانداعى № 126 بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن نىسان بويىنشا جەكە مەديتسينالىق كىتاپشاسى بولادى.
75. 74-تارماقتىڭ تالاپتارى زاڭعا سايكەس جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار بەلگىلەگەن ورىنداردا ورنالاسقان ۇساق-بولشەك ساۋدا وبەكتىلەرى ءۇشىن مىندەتتى بولىپ تابىلادى.
6. ازىق-ت ۇلىك بازارلارىن كۇتىپ-ۇستاۋعا جانە پايدالانۋعا قويىلاتىن تالاپتار
76. ازىق-ت ۇلىك بازارىنىڭ اۋماعى مىناداي فۋنكتسيونالدىق ايماقتارعا بولىنەدى: ساۋدا, قويما جانە اكىمشىلىك-شارۋاشىلىق.
77. ساۋدا ايماعىندا ءبىر ساۋدا ورنىنا كەمىندە 6 م2 ەسەبىمەن ساۋدا ورىندارى بولىنەدى, قوعامدىق تاماقتانۋ, تۇرمىستىق قىزمەت كورسەتۋ وبەكتىلەرىن جانە زەرتحانانى ورنالاستىرۋ ءۇشىن ورىندار كوزدەلەدى. تاماق ونىمدەرىن (وسىمدىك شارۋاشىلىعى, ەت, بالىق, ءسۇت جانە باسقالارى) وتكىزۋ ارنايى بولىنگەن ورىنداردا جۇرگىزىلەدى.
78. قويما ايماعىندا ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىن, توڭازىتۋ قۇرىلعىلارىن ساقتاۋعا ارنالعان ءۇي-جايلار ورنالاسادى.
79. شارۋاشىلىق اۋماعىندا كۇزەت, بازار اكىمشىلىگى, اۆتوكولىك تۇراقتارى ءۇشىن ورىندار, قالدىقتاردى جيناقتاۋ ءۇشىن كونتەينەرلەرى بار الاڭدار بولىنەدى.
80. كولىكتىڭ كىرۋى مەن شىعۋىن, كىرمە جولدار مەن جاياۋ جۇرگىنشىلەر جول ايىرىمدارىن قامتاماسىز ەتۋ كوزدەلەدى.
81. ازىق-ت ۇلىك بازارىنىڭ اۋماعىندا سۋ قۇبىرىنىڭ جانە سۋ بۇرۋدىڭ ينجەنەرلىك جەلىلەرىنە قوسىلعان, 50 ساۋدا ورنىنا سانى كەمىندە ءبىر سانيتاريالىق اسپابى بار پەرسونال مەن كەلۋشىلەرگە ارنالعان دارەتحانالاردى جابدىقتايدى.
ورتالىقتاندىرىلعان سۋمەن جابدىقتاۋ جانە سۋ بۇرۋ جۇيەلەرى جوق ەلدى مەكەندەردە اۋلالىق دارەتحانا ورتانۋعا جول بەرىلەدى.
82. كەلۋشىلەر مەن پەرسونال ءۇشىن ازىق-ت ۇلىك بازارىنىڭ اۋماعىندا قولدى, ساۋدا مۇكاممالىن, جەمىستەر مەن كوكونىستەردى جۋعا ارنالعان قۇرىلعىلار ورناتىلادى.
83. اۋماقتى جانە ساۋدا ورىندارىن تازا ۇستايدى, دەزينفەكتسيالاي وتىرىپ ىلعالدى جيناۋدى كۇن سايىن جۇرگىزەدى.
84. اي سايىن كۇردەلى جيناۋ, توڭازىتۋ جابدىعىن تەكسەرۋ, ءۇي-جايلار مەن اۋماقتى دەزينفەكتسيالاۋ, كورسەتىلىمدەر بولعان كەزدە (كەمىرگىشتەر مەن جاندىكتەردىڭ بولۋى) دەزينسەكتسيالاۋ جانە دەراتيزاتسيالاۋ ارقىلى سانيتاريالىق كۇن وتكىزىلەدى.
85. ساۋدا مۇكاممالى, تورلار, ستەللاجدار, تۇپقويمالار تاماق ونىمدەرىمەن جاناسۋ ءۇشىن رۇقسات ەتىلگەن جەڭىل جۋىلاتىن ماتەريالداردان دايىندالادى.
86. وڭدەلمەگەن تاماق ونىمدەرىن ساقتاۋعا, تاسىمالداۋعا جانە وتكىزۋگە ۆەتەريناريالىق-سانيتاريالىق ساراپتاما ناتيجەلەرى بويىنشا عانا جول بەرىلەدى, ولاردى تەك ازىق-ت ۇلىك بازارلارىنىڭ ارنايى بولىنگەن ورىندارىندا عانا وتكىزۋگە جول بەرىلەدى.
87. ازىق-ت ۇلىك بازارىندا:
1) ءتىرى ءۇي جانۋارلارىن, مالدى جانە قۇستى;
2) ونەركاسىپتىك ەمەس (ۇيدە) دايىندالعان تۇمشالانىپ قاپتامالانعان كونسەرۆىلەنگەن ونىمدەردى;
3) ونەركاسىپتىك ەمەس (ۇيدە) دايىندالعان كونديتەرلىك, اسپازدىق (ەت جانە بالىق, كوكونىس, ۇن) ونىمدەردى;
4) ونەركاسىپتىك ەمەس دايىندالعان جاس جانە قايتا وڭدەلگەن ساڭىراۋقۇلاقتاردى وتكىزۋگە جول بەرىلمەيدى.
88. سويىلعان مالدىڭ, بالىقتىڭ, قۇستىڭ ەتى مەن باسقا دا شيكى ونىمدەرى, ءسۇت پەن ءسۇت ونىمدەرى, مالدان الىناتىن وزگە دە ونىمدەر ۆەتەريناريالىق-سانيتاريالىق ساراپتاما ناتيجەلەرى بولعان كەزدە بازاردىڭ بولەك ءۇي-جايلارىندا, بولەك سورەلەردە وتكىزىلەدى.
89. بازار اۋماعىنداعى قوعامدىق تاماقتانۋ جانە ساۋدا وبەكتىلەرىنىڭ قۇرىلعىسى جانە جابدىعى نورمالاۋ قۇجاتتارىنىڭ تالاپتارىنا سايكەس جۇرگىزىلەدى.
90. اۋىل شارۋاشىلىعى ءونىمىنىڭ ساۋداسى ونىمدەردىڭ جەرگە تىكەلەي جاناسۋىنان ساقتايتىن, تاۋار كورشىلەستىگى قاعيداتتارىن ساقتاۋ جولىمەن, تاماق ونىمدەرىمەن جاناسۋ ءۇشىن قولدانۋعا رۇقسات ەتىلگەن ماتەريالداردان دايىندالعان ىدىس-اياقتان جۇزەگە اسىرىلادى.
7. تاماق ونىمدەرىن تاسىمالداۋ, ساقتاۋ, ولشەپ-وراۋ جانە وتكىزۋ جاعدايلارىنا قويىلاتىن تالاپتار
91. تۇرعىن ۇيلەردىڭ ىشىنە سالىنعان وبەكتىلەردە تاۋارلاردى تيەۋدى ارنايى تيەۋ ءۇي-جايى بولعان كەزدە تۇرعىن ءۇي عيماراتىنىڭ تەرەزەسى جوق بۇيىرىنەن جانە (نەمەسە) جەراستى تۋننەلدەرىنەن, جانە (نەمەسە) ماگيسترال جاعىنان جۇرگىزەدى.
92. تاماق ونىمدەرى قابىلداۋ, ساقتاۋ, تاسىمالداۋ جانە وتكىزۋ كەزىندە ولاردىڭ ساپاسىن, قاۋىپسىزدىگىن كۋالاندىراتىن جانە ولاردىڭ قاداعالاۋىن قامتاماسىز ەتەتىن قۇجاتتارمەن, سونداي-اق كەدەن وداعى كوميسسياسىنىڭ 2011 جىلعى 9 جەلتوقسانداعى № 880 شەشىمىمەن بەكىتىلگەن «تاماق ونىمدەرىنىڭ قاۋىپسىزدىگى تۋرالى» (021/2011 كو تر) كەدەن وداعىنىڭ تەحنيكالىق رەگلامەنتىنىڭ (بۇدان ءارى – 021/2011 كو تر) تالاپتارىنا سايكەس تەز بۇزىلاتىن تاماق ونىمدەرىن ساقتاۋ, تاسىمالداۋ جاعدايلارى جانە جارامدىلىق (ساقتاۋ) مەرزىمى تۋرالى اقپاراتپەن قوسا جۇرەدى.
تەز بۇزىلاتىن تاماق ونىمدەرى ءۇشىن جۇك قۇجاتىندا ونىمدەردى دايىنداۋ ۋاقىتى جانە كۇنى, ساقتاۋ تەمپەراتۋراسى جانە وتكىزۋدىڭ سوڭعى مەرزىمى كورسەتىلەدى.
93. قابىلدانعان تەز بۇزىلاتىن تاماق ونىمدەرىنىڭ سانى وبەكتىدەگى توڭازىتۋ جابدىعىنىڭ (ونىمدەردىڭ وسى ءتۇرىن ساقتاۋعا ارنالعان) كولەمىمەن ايقىندالادى.
94. تاماق ونىمدەرىنىڭ ساقتاۋ ورىندارىنا ءتۇسۋى تازا, قۇرعاق, بوتەن ءيىسى جوق جانە بۇتىندىگى بۇزىلماعان ىدىس پەن قاپتامادا جۇزەگە اسىرىلادى.
95. ءونىمنىڭ جارامدىلىق, ساقتاۋ مەرزىمى مەن ءتۇرى كورسەتىلگەن ءار ىدىس ورنىنىڭ تاڭبالاۋشى زاتبەلگىسىن (زاتتاڭباسىن) جارامدىلىق (ساقتاۋ) مەرزىمى اياقتالعانعا دەيىن, ءونىمدى تولىق پايدالانعانعا دەيىن ساقتايدى.
96. وبەكت تاماق ونىمدەرىن ساقتاۋ جانە وتكىزۋگە دايىنداۋ ءۇشىن قويما ءۇي-جايلارىمەن, شيكىزاتتى, دايىن ءونىمدى بولەك ساقتاۋ ءۇشىن توڭازىتۋ جابدىعىمەن, قاپتامالايتىن جانە قوسىمشا ماتەريالداردى ساقتاۋعا ارنالعان ءۇي-جايلارمەن قامتاماسىز ەتىلەدى, ولاردى جەڭىل جۋىلاتىن جانە دەزينفەكتسيالاناتىن ماتەريالداردان دايىندالعان سورەلەرمەن, ستەللاجدارمەن, تاۋار قويعىشتارمەن جانە كونتەينەرلەرمەن جابدىقتايدى.
97. وبەكتىلەردەگى بارلىق تاماق ونىمدەرىن ستەللاجداردا, تۇپقويمالاردا, تاۋار قويعىشتاردا ساقتايدى.
98. كوتەرمە ساۋداعا ارنالعان تاماق ونىمدەرىن توڭازىتۋ كامەراسىنا جانە (نەمەسە) قويما ءۇي-جايىنا ورنالاستىرۋ پارتيانىڭ دايىندالۋ كۇنى مەن ءنومىرى (بار بولعاندا) كورسەتىلە وتىرىپ پارتيالارمەن جۇزەگە اسىرىلادى.
99. تاماق ونىمدەرىن ساقتاۋعا ارنالعان ءۇي-جايدا تاعامدىق ەمەس ماتەريالداردى بىرگە ساقتاۋعا جول بەرىلمەيدى.
100. تاماق ونىمدەرىن ونىمدەردىڭ تۇرلەرى بويىنشا قابىلدانعان سىنىپتاماعا سايكەس ساقتايدى: قۇرعاق (ۇن, قانت, جارما, ماكارون بۇيىمدارى جانە باسقالارى), نان, ەت, بالىق, قۇس, جۇمىرتقا, ءسۇت-ماي, گاسترونوميالىق, كوكونىستەر مەن جەمىستەر.
101. ەرەكشە ءيىسى ب
• 17 قىركۇيەك, 2016
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ بۇيرىعى №230
سوڭعى جاڭالىقتار
قوعام • بۇگىن, 21:50
استانادا «بولاشاق ويىندارى 2026» تۋرنيرىنە ۆولونتيورلاردى ىرىكتەۋ باستالدى
ەلوردا • بۇگىن, 20:55
الماتى – شاڭحاي باعىتىندا جاڭا تىكەلەي اۋە رەيسى اشىلدى
قوعام • بۇگىن, 19:48
قازاقستان IT-قىزمەتتەردىڭ ەكسپورتىنان 1 ملرد دوللاردان استام تابىس تاپتى
تەحنولوگيا • بۇگىن, 18:33
بەيبىت ابدىكەن: بۇل ماراپات عىلىمنىڭ مەملەكەت ءۇشىن ماڭىزىن كورسەتەدى
عىلىم • بۇگىن, 18:00
«قازاقتىڭ مونيكا بەللۋچچيى» اتانعان پوليتسەي زەينەتكە شىقتى
قوعام • بۇگىن, 17:55
قالدىقتان قازىنا سۇزگەن: وتاندىق مەتاللۋرگيانىڭ جاڭا بەلەسى
عىلىم • بۇگىن, 17:50
Next Generation Youth Forum 2026: استانادا جاس لوگيستەر فورۋمى ءوتتى
فورۋم • بۇگىن, 17:48
تەڭگە نىعايىپ, دوللار السىرەدى: نارىققا اسەرى قانداي؟
قارجى • بۇگىن, 17:40
ەربول تۇياقباەۆ جاڭا قىزمەتكە تاعايىندالدى
تاعايىنداۋ • بۇگىن, 17:40
«تازا ولكە – اقكول»: ەكولوگيالىق اكتسيا اياسىندا قالا اۋماعى تازارتىلدى
ايماقتار • بۇگىن, 17:38
جاس عالىم اسيا ەرمۋحامبەتوۆا «ەرەن ەڭبەگى ءۇشىن» مەدالىمەن ماراپاتتادى
عىلىم • بۇگىن, 17:35
پرەزيدەنت ەۋرازيالىق دامۋ بانكىنىڭ باسقارما توراعاسىن قابىلدادى
پرەزيدەنت • بۇگىن, 17:25
قازاقستان IT-ەكسپورتىندا جاڭا رەكورد ورناتتى: 1,1 ملرد دوللار مەجەسى ەڭسەرىلدى
تەحنولوگيا • بۇگىن, 17:08
استانادا بىرقاتار كوشەدە قوزعالىس شەكتەلەدى: پوليتسيا جۇرگىزۋشىلەرگە ۇندەۋ جاسادى
ەلوردا • بۇگىن, 16:55
